Örsmáa letur Sjálfstæðisflokksins

Sjálfstæðisflokkurinn reið á vaðið í dag með kynningarherferð á skattaáformum ríkisstjórnarinnar. Af henni má ljóst vera að áform ríkisstjórnarinnar eru ekki hrikaleg vinstristjórnar skattpíning enda þarf flokkurinn að beita blekkingum í framsetningu svo að þeir geti sannað kenningu sína um að það sé samt svo.

Í auglýsingu, sem birtist á blaðsíðu 29 í Morgunblaðinu í dag, eru sýnd þrjú dæmi skipt eftir mismunandi mánaðartekjum en síðan eru meint áhrif skattbreytinganna sýnd á ársgrundvelli. Með því að sýna skattgreiðslur á ársgrundvelli en miða annars við mánaðartekjur er reynt að ýkja upphæð skattgreiðslna sem yrði annars lág ef bornar væru saman mánaðartekjur og skattgreiðslur á mánuði eða árstekjur og skattgreiðslur á ári.

Aðferð þessi er þekkt í spunastjórnmálum Vesturlanda og má segja að hún hafi verið flutt hingað inn af „áhugafólki um endurreisn Íslands“ í síðustu kosningabaráttu. Kannski hefur sá hópur gert strandhögg í Sjálfstæðisflokknum og fengið frítt spil til að athafna sig í nafni flokksins.

Í auglýsingunni er svo haldið fram að í nýju tekjuskattskerfi hækki tekjuskattur einstaklings með 250 þúsund krónur í mánaðartekjur um 60 þúsund krónur ári (5 þúsund á mánuði). Ef það væri rétt staðhæfing að þá væri ekkert að marka yfirlýsingar ríkisstjórnarinnar um að tekjuskattar lækki á einstaklinga með undir 270 þúsund krónur í mánaðartekjur.

En ef grannt er skoðað að þá kemur í ljós að undir auglýsingunni er smátt letur. Reyndar er letrið svo smátt að jafnvel með hefðbundnu stækkunargleri er það ólæsilegt. Með hjálp nútímatækni er þó mögulegt að lesa smáa letrið með rafrænu stækkunargleri í vefútgáfu Morgunblaðsins.

Þegar smáa letrið er lesið skýrist forsenda auglýsingarinnar en hún er að það reiknast sem skattahækkun að persónuafslátturinn (á mánaðargrundvelli) muni hækka um 2.000 krónur en ekki 5.800 eins og áður hafði verið gert ráð fyrir. Skattahækkunin er því ekkert annað en að dregið hefur verið úr fyrirhugaðri skattalækkun á þennan hóp launamanna. Þetta svipar til þess ef að fyrirtæki framleiddi vöru fyrir 1.000 krónur og gerði sér vonir um að selja hana á 1.500 krónur en næði að selja hana á markaði fyrir 1.400 krónur. Samkvæmt reiknimeisturum Sjálfstæðisflokksins yrði fyrirtækið að bókfæra sölu vörunnar sem 100 krónu tap í stað þess að reikna 400 krónu hagnað.

Eftir stendur að tekjuskattur einstaklinga með tekjur undir 270 þúsund krónum lækkar eftir á milli ára.  Á vef fyrirtækisins Datamarket, sem hefur lagt sig vel fram við að gera tölur aðgengilegar, má sjá að skattur á 250 þúsund króna mánaðartekjur lækkar um 1.200 krónur m.v. núverandi skattkerfi. Fyrri yfirlýsing ríkisstjórnarinnar stendur því óhögguð.

Áfram halda flokksgæðingar. Sjálfstæðismenn segja að útgjöld einstaklings með 250 þúsund krónur í tekjur á mánuði hækka um 38 þúsund krónur á ári (3.200 krónur á mánuði) vegna hækkunar óbeinna skatta. Aftur er þörf á að rýna í örsmáa letrið. Þar kemur fram að þessi áhrif eigi ekki einungis við um þær breytingar sem verða um áramótin heldur einnig um þær sem gerðar voru um mitt ár. Væntanlega þýðir það að mikið af þessum áhrifum hefur þegar komið fram. Í fyrirsögn og með framsetningu auglýsingarinnar er þó reynt að láta líta svo út að þessar hækkanir eigi eftir að koma fram. Það væri þá allt eins hægt að bæta við skattahækunum í tíð ríkisstjórnar Sjálfstæðisflokks og Samfylkingar sem tóku gildi um síðustu áramót og klína þeim á núverandi vinstristjórn.

Mikið er gert úr vísitöluáhrifum skattbreytinga og á að heita sýnt með dæmum hvernig lán almennings hækka vegna þeirra. Í örletrinu er fullyrt að vísitala neysluverðs hækki um 1,8% vegna breytinga fyrr á þessu ári og þeim sem gerðar verða um áramót. Því er þó sleppt að verðbólgan hefur lækkað úr 18,6% frá því Sjálfstæðisflokkurinn hrökklaðist frá völdum í 8,6% nú og gert er ráð fyrir enn frekari lækkun á næstunni. Jafnframt hafa vextir lækkað úr 18% niður í 10%. Hvort ætli vegi nú þyngra á lán almennings – hófleg skattahækkun ríkistjórnarinnar eða stórstígar framfarir í að lækka vexti og verðbólgu?

Flestum þykir auðvitað engin ástæða til að ýkja þær afleiðingar sem Sjálfstæðisflokkurinn kallaði yfir skattgreiðendur með efnahagsstefnu sinni. Hófleg skattahækkun ætti að vera flokknum ánægjuefni enda var lengi útlit fyrir að þær yrðu miklu hærri. Forystu flokksins finnst það samt óþarfi og kýs því að ýkja þær byrðar sem almenningur þarf að taka á sig vegna hrunsins með sjoppulegri áróðursherferð.

Kurteisleg ábending til flokksins er að hann setji ekki bara forsendur sínar í smátt letur eins og í auglýsingunni heldur sýni bara almennt of yfirleitt lítillæti þegar umræða um efnahagsmál þjóðarinnar ber á góma. Skattgreiðendur eiga það kannski skilið frá flokknum.